სამთავრობო დაწესებულებების ელექტრონული კომუნიკაციის სტრატეგია

ავტორი: მარიკა კეჭაყმაძე

communication

ელექტრონული მმართველობის განვითარება არ გულისხმობს მხოლოდ სახელმწიფო ადმინისტრირების ხარისხის გაუმჯობესებას, არამედ პირველ რიგში მთავრობის ანგარიშვალდებულების გაზრდას,  გამჭვირვალე მმართველობას და ხელისუფლებასა და მოქალაქეებს შორის ურთიერთობის თანამედროვე ფორმების დამკვიდრებას ნიშნავს, რაც საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში მოქალაქეების აქტიურ მონაწილეობაში გამოიხატება.

საქართველომ ელ-მმართველობის განვითარების კუთხით  მნიშვნელოვანი წინსვლა განიცადა. ამას მოწმობს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული კვლევაც, რომლის თანახმად საქართველომ 2012 წლისთვის 102 ადგილიდან 72-ე ადგილზე გადმოინაცვლა და  რეგიონის ქვეყნებში პირველ ადგილს იკავებს. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ საქართველოს მთავრობა  2011 წლის  სექტემბერში შეუერთდა გლობალურ ინიციატივას და „ღია მმართველობის პარტნიორობის“ ფარგლებში აიღო ვალდებულება განავითაროს გამჭვირვალე მმართველობის სისტემა ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის,  სა­ჯა­რო მომ­სა­ხურე­ბის გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბისა და  მო­ქა­ლა­ქე­თა ჩარ­თუ­ლო­ბის გაზრდის გზით.

უნდა აღინიშნოს, რომ სამთავრობო უწყებები მეტ-ნაკლებად ცდილობენ მაქსიმალურად ინფორმაციული გახადონ  და დახვეწონ ოფიციალური ელექტრონული რესურსები (ვებ-გვერდები, სოციალური ქსელები), ბევრი საჯარო დაწესებულება საკმაოდ საინტერესო   ელექტრონულ სერვისებს  და ინიციატივებს სთავაზობს მომხმარებელს. თუმცა ისინი ნაკლებად გამოიყენება საკომუნიკაციო პროცესში. საქართველოში ჯერ-ჯერობით არ არის შექმნილი ერთიანი სამთავრობო პორტალი, რომელიც მოქალაქეებთან ინტერაქციას და აზრთა გაცვლას გახდის შესაძლებელს. IDFI-ის მიერ ჩატარებულმა სხვადასხვა სახის კვლევებმა დაადასტურა, რომ არც უკვე არსებული რესურსების გამოყენება ახდება რაციონალურად და ეფექტურად. პოზიტიური ძვრების მიუხედავად შეიძლება ითქვას, რომ მოცემულ ეტაპზე კომუნიკაცია ხელისუფლებასა და მოქალაქეს შორის, როგორც ვებ-გვერდებზე ასევე სოციალურ ქსელებში, ცალმხრივი ხასიათისაა.

საჯარო დაწესებულებების  მოქალაქეებთან ურთიერთობის სტრატეგიის, ელექტრონული რესურსების გამოყენების ხარისხის და კომუნიკაციის დონის შეფასების მიზნით,  პროექტის – „ელექტრონული ჩართულობის განვითარება საქართველოში“ – ფარგლებში სამთავრობო უწყებებიდან მოთხოვნილი  საჯარო ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე  კვლევა მოვამზადეთ. საჯარო დაწესებულებებს დაეგზავნათ შეკითხვები საზოგადოებასთან ურთიერობის სამოქმედო გეგმის, ოფიციალური ვებ-გერდების მომხმარებელთა რაოდენობის, ონლაინ სერვისებზე დარეგისტრირებულ მომხმარებელთა სტატისტიკისა და ოფიციალურ ელ-ფოსტაზე და ვებ-გვერდზე არსებული მიწერის ფორმის მეშვეობით შემოსული შეკითხვებისა და მათზე გაცემული პასუხების შესახებ.

კვლევამ აჩვენა, რომ არსებობს მთელი რიგი პრობლემები როგორც კომუნიკაციის, ასევე ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის კუთხით. საჯარო დაწესებულებების მხრიდან სათანადო ყურადღება არ ეთმობა ვებ-გვერდებზე არსებულ საკომუნიკაციო საშუალებებს, უმეტეს შემთხვევებში არ ხდება ელ-ფოსტითა და ვებ-გვერდზე ინტეგრირებული მიწერის ფუნქციით საჯარო დაწესებულებებში შესული წერილების აღრიცხვა, სამთავრობო უწყებები ხშირად არც მათი ვებ-გვერდების მომხმარებელთა რაოდენობით ინტერესდებიან. საჯარო დაწესებულებების უმეტესობას არ აქვს შემუშავებული საზოგადოებასთან ურთიერთობის სტრატეგიული გეგმა.

გამოიკვეთა დადებითი ტენდენციაც, სამთავრობო უწყებების პასუხებიდან ჩანს, რომ სახელმწიფო სტრუქტურებისთვის თანდათან პრიორიტეტული ხდება მოქალაქეებთან  კომუნიკაციის დახვეწა და გაუმჯობესება.

 

კვლევის შედეგად გამოვლენილი დასკვნები და შემუშავებული რეკომენდაციები

მოქალაქეებზე ორიენტირებული მმართველობის სისტემის ჩამოყალიბებისთვის მნიშვნელოვანი წინაპირობაა ინფორმაციის ხელმისაწვდომობისა და მოქალაქეების ჩართულობის უზრუნველყოფა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში. საზოგადოებასთან  ეფექტური კომუნიკაციისათვის კი აუცილებელია ახალი საინფორმაციო ტექნოლოგიების მაქსიმალური გამოყენება მოსახლეობის ინფორმირებისა და მათთან ინტერაქციის დასამყარებლად. ყველა ცენტრალურ საჯარო დაწესებულებას აქვს ოფიციალური ვებ-გვერდი, რომელიც მათივე განცხადებების თანახმად, საზოგადოებასთან ურთიერთობის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია, მაგრამ კვლევამ დაადასტურა,  რომ სამთავრობო უწყებების ძალისხმევა ნაკლებად არის მიმართული მათი განვითარებისაკენ. სამთავრობო დაწესებულებები არ აწარმოებენ დაკვირვებას ვებ-გვერდების მომხმარებელთა რაოდენობაზე, ხშირ შემთხვევაში ვებ-გერდებზე არ მოიძიება უკუკავშირის საშუალებები – ელექტრონული ფოსტა ან/და ელექტრონული მიწერის ფორმა. მათი არსებობის შემთხვევაში კი არ მოქმედებს არანაირი მექანიზმი ამ საშუალებების ფუნქციონირების ხარისხის შესაფასებლად და გასაუმჯობესებლად. 24 საჯარო დაწესებულებიდან მხოლოდ 10 საჯარო დაწესებულების ვებ-გვერდზეა განთავსებული დამატებითი საკომუნიკაციო სერვისები და აპლიკაციები, რომელთა ეფექტურობაც ასევე არ მოწმდება საჯარო დაწესებულებების მიერ.  გარდა  თბილისის მერიის ვებ-გვერდისა, არცერთ ოფიციალურ  ვებ-რესურსზე არ არის განთავსებული პეტიციები და ფორუმები. თავის მხრივ მოქალაქეებიც ნაკლებ დაინტერესებას იჩენენ და იშვიათად მონაწილეობენ ამ ტიპის ინიციატივებში, ნაკლებად სარგებლობენ საჯარო დაწესებულებების მიერ შეთავაზებული ინტერაქციული სერვისებითაც. ამ პრობლემების გადასაჭრელად აუცილებელია საჯარო დაწესებულებებმა შეცვალონ მიდგომა საკითხისადმი, დახვეწონ  საზოგადოებასთან კომუნიკაციის სტრატეგია და უფრო მეტი ყურადღება დაუთმონ ელექტრონულ საშუალებების განვითარებას.

  • ვებ-გვერდების  მომხმარებელთა შესახებ სტატისტიკური მონაცემების მოძიება, ანალიზი და დაინტერესებული ჯგუფების განსაზღვრა  მნიშვნელოვანია ვებ-გვერდის ინფორმაციული ხარისხის შესაფასებლად, დასახვეწად და უფრო ფართო აუდიტორიის მოსაზიდად.
  • ყველა საჯარო დაწესებულების ვებ-გვერდზე უნდა იყოს მითითებული ოფიციალური ელექტრონული მისამართი, რომლის მეშვეობითაც მოქალაქეები საჯარო დაწესებულებასთან დაკავშირებას შეძლებენ. საჯარო დაწესებულებები წერილობითი კორესპონდენციის მსგავსად უნდა აწარმოებდნენ ელექტრონული კორესპონდენციის რეესტრსაც.
  • კიდევ უფრო გაამარტივებს კომუნიკაციის პროცესს ელ-მიწერის ფორმის არსებობა, რადგან ამ შემთხვევაში  შესაძლებელია  კორესპონდენციის თემატურად დაყოფა და   შესაბამის სტრუქტურებში ავტომატურად გადამისამართება. ამგვარად საჯარო დაწესებულებები მინიმალურ დროში უპასუხებენ  მოქალაქეების მოთხოვნებს.
  • ვებ-გვერდების ინტერაქციული  ხარისხის გაზრდა და ინოვაციური საკომუნიკაციო სერვისების (გამოკითხვების, განხილვების, პეტიციების, ფორუმების) დანერგვა ხელს შეუწყობს  საზოგადოებრივი რესურსის გამოყენებას, იდეების მოზიდვას და მოქალაქეებზე ორიენტირებულ მმართველობის განვითარებას.
  • საჯარო დაწესებულებების მთავარ მიზანს გამჭვირვალე საქმიანობა და საზოგადოებასთან დიალოგის გზით მოქალაქეთა ნდობის მოპოვება უნდა წარმოადგენდეს, ამისათვის კი აუცილებელია მოსახლეობის მუდმივი ინფორმირება საჯარო დაწესებულებების საქმიანობების შესახებ. სხვადასხვა ინოვაციური სერვისების დანერგვის პარალელურად უნდა მოხდეს  მათი ფუნქციონირების შეფასება, პოპულარიზაცია და ამ მომსახურებებზე წვდომა მაქსიმალურად უნდა გაუმარტივონ მოსახლეობას.
  • სამთავრობო დაწესებულებებმა  უნდა შეიმუშაონ საზოგადოებასთან ურთიერთობის თანმიმდევრული სტრატეგია, რომლის მიზანიც მოქალაქეებისთვის არა მარტო უკვე განხორციელებული პროექტების, ღონისძიებების თუ საკანონმდებლო ცვლილებების გაცნობა, არამედ ამ პროცესებში მათ აქტიურ ჩართვა იქნება.

იხილეთ მთლიანი კვლევა

This entry was posted in ელ-კომუნიკაცია, საჯარო დაწესებულება and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

დატოვეთ კომენტარი

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s